مجموعه اقلیم استان

دانش اقلیمی برای کنش اقلیمی

پنجشنبه, 16 آذر 1391 ساعت 13:02 مدیریت
چاپ مشاهده در قالب PDF

طبقه بندي اقليمي استان كرمان
بحث اقلیم یک منطقه معمولا شامل معدل جریانات کلی جو و موقعیت جوی آن منطقه می باشد. توده های هوا، جبهه ها، توفان ها و اصولا اکثر پدیده های جوی در اثر تغیرات گرما و رطوبت شکل می گیرند ودرواقع این دو عامل از عوامل اصلی برای تشخیص نوع اقلیم یک منطقه به شمار می آیند. گردش عمومی جو در لایه های تحتانی، به علت اختلاف دمای بین قطبین و استوا، گردش زمین حول محورش و توزیع اقیانوس ها وقاره ها شکل می گیرد. در عرض های متوسط جغرافیایی حرکت عمومی جو از غرب به شرق بوده که البته توزیع فصول و عوامل جغرافیایی محلی هریک سبب بروز تغییراتی در این جریانات می شوند.
1- بررسی اقلیم استان کرمان براساس ضریب خشکی دمارتن
ضریب خشکی دمارتن از رابطه I=P/T+10 به دست می آید. در این رابطه P مقدار بارندگی سالانه برحسب میلیمتر و T متوسط درجه حرارت سالانه برحسب سانتیگراد است. ضریب خشکی دمارتن (I) با بارندگی سالانه نسبت مستقیم و با درجه حرارت سالانه نسبت عکس دارد. بنابراین بزرگ بودن I دلیل بالا بودن رطوبت و کم شدن آن معرف خشک بودن منطقه است. در روش دمارتن هشت نوع اقلیم مشخص شده که با توجه به مقدار I از جدول 1 نوع اقلیم تعیین می شود. با توجه به جدول1 می توان اقلیم مناطق مختلف استان کرمان را به شرح جدول 2 خلاصه نمود. با توجه به (شکل10) مشاهده می شود که آب و هوای استان کرمان تنها در شهر بافت نیمه خشک است و بیشتر مناطق آن دارای آب و هوای فراخشک و بیابانی می باشند.



جدول1: طبقه بندی اقليمي به روش دمارتن      جدول2: طبقه بندی اقلیمی استان كرمان به روش دمارتن
نام شهر    I    نوع اقلیم
کرمان    6/5    بیابانی
بم    7/1    فراخشک
سیرجان    2/5    بیابانی
انار    7/2    فراخشک
بافت    7/10    نیمه خشک
شهر بابک    7/6    بیابانی
جیرفت    4/5    بیابانی
کهنوج    1/5    بیابانی
رفسنجان    5/3    فراخشک
نوع اقلیم    I
فراخشک    5-0
بیابانی    10-5
نیمه خشک    20-10
مدیترانه ای    24-20
نیمه مرطوب    28-24
مرطوب    35-28
خیلی مرطوب نوع A    55-35
خیلی مرطوب نوع B    55<











شکل10: پهنه بندی اقلیم استان کرمان به روش دمارتن









2 - بررسی اقلیم استان کرمان براساس روش سیلیانینف
این روش براساس رابطه گرما و رطوبت استوار است و به صورت C=∑P/∑T بیان می شود. در این رابطه ∑p مقدار کل بارندگی برحسب میلیمتر برای ماه هایی از سال است که در آن ماه ها میانگین درجه حرارت از 10 درجه بیشتر باشد و ∑T مقدار تجمعی درجه حرارت در همان دوره زمانی است. در جدول3 نوع اقلیم به روش سیلیانینف ذکر شده است. با توجه به محاسبات انجام شده، اقلیم مناطق مختلف استان کرمان به این روش در جدول شماره 4 آورده شده است. شکل11 نشان می دهد که براساس طبقه بندی، اقلیم استان کرمان تنها در شهر جیرفت استپ جنگلی است و در سایر مناطق آب و هوای بیابانی و استپی حاکم می باشد.
جدول3: طبقه بندی اقليمي به روش سیلیانینف
نوع اقلیم    C
بیابانی    5/0C<
استپی    7/0C<≥5/0
استپ جنگلی    7/0≤C

جدول4: طبقه بندي اقلیمی استان كرمان به روش سیلیانینف
نام شهر    ∑P برای ماه های T>10    ∑T برای ماه های T>10    C    نوع اقلیم
کرمان    3/46    7/160    29/0    بیابانی
بم    4/54    8/275    20/0    بیابانی
سیرجان    2/63    185    34/0    بیابانی
انار    1/35    8/194    18/0    بیابانی
بافت    8/73    3/146    50/0    استپی
شهر بابک    4/46    2/158    29/0    بیابانی
جیرفت    3/188    267    70/0    استپ جنگلی
کهنوج    6/184    6/316    58/0    استپی
رفسنجان    5/46    5/196    24/0    بیابانی







شکل11: پهنه بندی اقلیمی استان کرمان به روش سیلیانینف










3- بررسی اقلیم استان کرمان براساس ضریب اعتدال
این ضریب با استفاده از رابط M=109-30LOG((T-14)2+(0.366A-1.46)2) تعریف می شود که در آن M ضریب اعتدال برحسب درصد، T میانگین درجه حرارت سالانه و A اختلاف بین میانگین درجه حرارت گرم ترین و سردترین ماه سال می باشد و هر دو برحسب درجه سانتیگراد بیان می شوند (اصطلاحا A را نوسان حرارتی می نامند). برای محاسبه این ضریب اعتقاد بر آن است که دمای 14 درجه سانتیگراد مرز دمایی بین مناطق حاره و قطبی است و اگر میانگین درجه حرارت سالانه برابر این مقدار شود، مناسب ترین شکل از نظر بیولوژیکی خواهد بود. بنابراین در تعیین این ضریب سعی شده است تا انحراف از این دما مشخص گردد. لازم به ذکر است که هرچه مقدار M به 50 نزدیک تر باشد آن منطقه معتدل تر محسوب می شود. براساس مقدار ضریب M، نوع اقلیم با توجه به جدول 5 مشخص می شود. با محاسبه ضریب اعتدال، اقلیم استان مطابق جدول 6 بیان می شود. با مشاهده نقشه پهنه بندی استان (شکل12) و با استفاده از روش ضریب اعتدال ملاحظه می شود که، شمال استان دارای اقلیم زیر معتدل و نیمه جنوبی آن دارای اقلیم معتدل است.
نام شهر    M    نوع اقلیم
کرمان    2/59    معتدل
بم    7/45    زیرمعتدل
سیرجان    1/52    معتدل
انار    5/54    معتدل
بافت    7/61    معتدل
شهر بابک    2/59    معتدل
جیرفت    4/54    زیرمعتدل
کهنوج    3/40    زبرمعتدل
رفسنجان    1/55    معتدل
جدول5: طبقه بندی اقليمی به روش ضريب اعتدال         جدول6: طبقه بندي اقلیمی استان كرمان به روش ضريب اعتدال
نوع اقلیم    مقدارM
حد پائین اعتدال    20>M>0
بدون اعتدال    35>M>20
زیر معتدل    50>M>35
معتدل    65>M>50
بسیار معتدل    80>M>65
فوق معتدل    100>M>80






شکل12: پهنه بندی اقلیمی استان کرمان به روش ضریب اعتدال











4 -بررسی اقلیم استان کرمان با استفاده از ضریب خشکی آمبروژه
برای تشخیص آب و هواهای مختلف در طبقه بندی آمبروژه از کلیموگرافی (شکل13) استفاده می شود. ستون افقی معرف m یا حداقل درجه حرارت سردترین ماه سال برحسب سانتیگراد و ستون عمودی معرف Q یا ضریب خشکی است که از رابطه   به دست می آید.
در این رابطه m میانگین حداقل دمای سردترین ماه سال برحسب درجه کلوین، M میانگین حداکثر دمای گرم ترین ماه سال برحسب درجه کلوین و P میانگین بارندگی سالانه برحسب میلیمتر است.
با توجه به محاسبات انجام شده اقلیم نواحی مختلف استان به روش آمبروژه مطابق جدول7 تعیین می شود.


شکل13: اقلیم نمای آمبروژه (علیزاده، 1383)




جدول7: طبقه بندي اقلیمی استان كرمان به روش آمبرژه
نام شهر    Q    m    نوع اقلیم
کرمان    6/12    3/3-    بیابانی گرم میانه
بم    4/5    2/5    خشک سرد
سیرجان    8/12    8/0-    خشک سرد
انار    0/7    4/0-    خشک سرد
بافت    5/27    0/2-    خشک سرد
شهر بابک    2/15    0/3-    خشک سرد
جیرفت    0/17    0/7    بیابانی گرم میانه
کهنوج    3/17    4/8    بیابانی گرم شدید
رفسنجان    4/9    9/0    مرز بین بیابانی معتدل و معتدل

5 - بررسی اقلیم استان کرمان به روش ایوانف
این روش براساس رابطه بین بارندگی سالانه، میانگین درجه حرارت و رطوبت ماهانه استوار است و از رابطه  محاسبه می شود و مقدار E از رابطه به دست می آید که در آن P مقدار بارندگی برحسب میلمیتر، T متوسط دمای ماهانه برحسب درجه سانتیگراد و R متوسط رطوبت نسبی ماهانه برحسب درصد است. برای تعیین ضریب رطوبتی ایوانف (I) ابتدا باید مقدار E را برای هر ماه محاسبه و سپس ∑E را به دست آورد. با توجه به مقدار I نوع اقلیم به کمک جدول8 تعیین می شود.
در جدول9 پس از بررسی های لازم اقلیم نواحی استان مشخص شده است. در روش ایوانف تنها اقلیم شهر بافت استپ جنگلی می باشد و بیشتر مناطق آن جزء اقلیم بیابانی طبقه بندی شده و قسمت های اندکی دارای اقلیم صحرایی و استپی می باشد (شکل14).


جدول8: طبقه بندی اقليمي به روش ايوانف
نوع اقلیم    I
مناطق بسیار مرطوب    5/1≤I
مناطق مرطوب جنگلی    1≤I≤49/1
مناطق استپ جنگلی    6/0≤I≤99/0
مناطق استپی    3/0≤I≤59/0
مناطق بیابانی    13/0≤I≤29/0
مناطق صحرایی    0≤I≤12/0

جدول9: طبقه بندي اقلیمی استان كرمان به روش ايوانف
نام شهر    ∑E    I    نوع اقلیم
کرمان    3/482    30/0    استپی
بم    7/977    06/0    صحرایی
سیرجان    9/568    25/0    بیابانی
انار    5/650    12/0    صحرایی
بافت    7/391    65/0    استپ جنگلی
شهر بابک    4/477    35/0    استپی
جیرفت    0/869    22/0    بیابانی
کهنوج    4/985    19/0    بیابانی
رفسنجان    0/671    15/0    بیابانی



شکل14: پهنه بندی اقلیمی استان کرمان به روش ایوانف








6 -بررسی اقلیم کرمان براساس سیستم طبقه بندی کوپن
در سیستم طبقه بندی کوپن سه نوع آب هوا شامل بیابانی، استپی و مرطوب از یکدیگر متمایز می شوند که به کمک جدول10 و با استفاده از پارامترهای میانگین دمای سالانه برحسب سانتیگراد (T)، بارندگی سالانه برحسب سانتیمتر (P) و با توجه به زمان وقوع بارش تعیین می شوند. اگر در استان کرمان، شش ماهه دوم سال به عنوان ماه های سرد درنظر گرفته شوند، بیش از 70% درصد بارندگی های ایستگاه های استان در این دوره اتفاق می افتد. در جدول11 انواع اقلیم براساس طبقه بندی کوپن نشان داده شده است.
جدول10: طبقه بندی اقليمي به روش كوپن
اقلیم    بارندگی زمستانی    بارندگی نامشخص    بارندگی تابستانی
بیابانی    P<T    7P<T+    14P<T+
استپی    T>P>T2    7>P>T+(7+T)2    14>P>T+(14+T)2
مرطوب    T2P>    (7T+)2P>    (14T+)2P>

جدول11: طبقه بندي اقلیمی استان كرمان به روش كوپن
نام شهر    T         P و T    نوع اقلیم
کرمان    6/15    28/14    P<T    بیابانی
بم    0/23    46/5    P<T    بیابانی
سیرجان    2/17    05/14    P<T    بیابانی
انار    2/18    71/7    P<T    بیابانی
بافت    9/13    63/25    T>P>T2    استپی
شهربابک    1/15    88/16    T>P>T2    استپی
جیرفت    9/24    83/18    P<T    بیابانی
کهنوج    4/26    46/18    P<T    بیابانی
رفسنجان    2/18    99/9    P<T    بیابانی

آخرین بروزرسانی ( دوشنبه, 21 مرداد 1392 ساعت 08:45 )
 
You are here:   خانهتحقیقات و پژوهشاقلیم استان
| + - | RTL - LTR

weather.kr.ir